Kalıcı olduğu düş
ünülürse gül bitkisi dikilmeden önce
gerekli
hazırlığın dikkatle yapılması,doğru dikim, sonrasında bakım ve
budama
işlemlerinin tam vaktinde uygulanmasıyla gülleriniz yıllar boyunca
cazip
çiçekleriyle bahçenizi süsler.
Gül
bakımı zor değil ancak ihtimam ve dikkat isteyen bir iştir.
GÜL SATIN ALIRKEN..
Fidanları
güvenilir bir seradan temin edin. Güllerinizi
saksı içinde al?
?rsanız her mevsim dikebilirsiniz. Fidanları almadan
önce dikkatle inceleyin.
Aşının üzerinden çıkan
en az dört adet sağlıklı
dal bulunsun.
Yaprakları canlı ve lekesiz
olsun. Saksının içini ot
bürümüş, altı
ndan kökler fışkırmışsa
bu iyiye işaret değildir. Bitkinin kart
olduğunu gösterir.
Ancak ilk ve sonbaharda
çok fazla çeşit bulunduğu
için bu zamanlarda daha
kolay seçim yapabilirsiniz. Ayrıca
sonbaharda dikilen güller daha
kolay tutar. Kış boyunca yerine alışır ve
baharda güzel
açar.
GÜL
HANGİ TOPRAKTA
YETİŞİR..
Gül fazla
seçici
olmamakla beraber, en iyi bağ toprağı da denilen demiri bol hafif kı
rmızıms?
?,kumlu killi toprakta yetişir. Bakir toprakları sever. Fazla
asitli,kireçli ve
besin açısından zayıf topraklar gül
yetiştirmek
açısından uygun değildir. Bol gübre veya kompost
kullanı
larak böyle topraklarda da gül yetiştirmek
mümkündür.
Ağaç
veya yüksek çalı bitkilerinin altlarına gül
dikilmemelidir.
Gölge olması bir yana, ağaç kökleri
fidanların geliş
mesine izin vermez.
Daha önce
gül yetiş
miş topraklara veya eski gül fidanlarının yakını
na yeni gül
dikilmesi uygun değildir. Sebebi tam bilinmemekle beraber yeni
güller
böyle yerlerde iyi gelişemez, hatta ölebilir. Bu durum
"gül hastalığı" diye adlandırılmıştır.
Mecbur kalınırsa dikim çukuru biraz geniş ve
derin
açılır ve buradan çıkan toprak kullanılmaz.
Bahçenin başka bir yerinden toprak getirilir. Eski toprak başka yerde
rahatlı
kla kullanılabilir.
Ayrıca toprağın drenajlı
olması
gerekir. Su tutan yerlere gül dikilmez.
ESKİ GÜLLERİN YERİNİ DEĞİŞTİRMEK..
Bazen gölgede kaldığı için veya ba?
?ka bir sebeple
gül fidanının yeri değiştirilmek istenir. Bitki 10 yaşı
nda bile olsa bu
mümkündür. Bu iş için en
uygun zaman kasım-
aralık aylarıdır. Böylece fidan bahar gelmeden
yeni yerine alışma fı
rsatı bulur.
Önce yeni
çukur
açılıp hazırlanır. Daha sonra
sökülecek
gülün dalları kısaltılır.
Bitkinin etrafı köke zarar
vermeden açılır. Çatal
bel yardımıyla dikkatle yerinden
oynatılır. Toprağıyla çıkarı
lırsa daha iyi olur. Vakit
geçirilmeden yeni yerine dikilir ve bolca sulanır.
GÜL İÇİN GEREKLİ BESİN
NASIL SAĞLANIR..
Aşırı besin tüketen bir bitki olduğu
için toprağı her
yıl gübrelenmelidir. Güllerin
çevresi sonbaharda yanmış
gübre ile tamamen
örtülür. Bu suretle hem
kökler soğuktan
korunmuş olur hem de toprak besince zenginleşir.
● Gül için hazırlanmış
kurumuş kan ve
öğütülmüş boynuz ile yapılan
tabii
gübreler de çok faydalıdır. Yavaş etkili bu gübreler
ilkbaharda fidan başına bir avuç hesabıyla gül diplerine
serpilir.İlk çiçekleri geçtikten sonra ve yaz ortasında
olmak üzere iki kere daha aynı miktarda gübre verilmelidir.
● Fidanlar tomurcuk zamanı gübre ş
erbeti
veya suni gül gübresi eritilmiş suyla arada bir sulandığı
takdirde
bol çiçek açar. Temmuz ayına kadar
hiç
olmazsa üç kez şerbet verilmelidir.
Özellikle
çiçekli dönemlerinin sonunda verilirse
yeni tomurcuklar
çıkarmakta gecikmeyecektir.
Gülleri
beslemek için yukardaki iki usulden biri tercih
edilir.
Gübre şerbeti için bir kovaya bir
kaç
kürek yanmış gübre ıslatılır.
Üzeri
örtülü olarak 3-4 gün bekletilir.
Daha sonra sulama
sırasında güllere verilir. Özellikle kuş
gübreleri
böyle verilmelidir.
GÜL
DİKİLECEK
YERİN HAZIRLANMASI..
Az sayıda
gül dikilecekse
mümkünse dikimden bir ay önce
40-50 cm. derinlik ve 50 cm.
genişlikte çukurlar açılı
r.Çıkan toprağın
üst kısmı bir tarafa,alt tabaka ise baş
ka bir tarafa ayrılır. Çok
sayıda fidan tarh şeklinde dikilecekse
seçilen yer bolca yanmış
gübreyle karıştırılıp,tarla
usulü kazılır.
Çukurlar daha sonra açılır.
Buralardaki yabani otlar ve varsa iri
taşlar temizlenir.
GÜL DİKİMİ..
Ayrılan üst
tabaka toprak fidan başına bir kova yanmış
gübreyle karıştırı
lır. Yoksa gül için hazırlanm?
?ş yavaş etkili bir suni
gübre fidan başına bir avuç toprağa
karıştırılır.
Çukura biraz gübreli toprak atılır. Fidan
saksıdan toprağı
nı dağıtmadan çıkarılır. Bunun için
saksı dikkatle
yan yatırılıp dibine birkaç kez vurulur. Fidan
çukura
oturtulur. Gübreli toprakla çukur doldurulur.Yetmezse
alt topraktan
ilave edilir. Aşı yeri hafifçe örtülür.
Toprak
ayakla dikkatlice sıkıştırılır. Hemen sulanır.
Gül çıplak köklü dikilecekse
açılan çukurun dibine gübreli topraktan bir
tümsek yapılır. Köklerin ezik ve yaralı yerleri hafifçe
budanır. Kökler yelpaze biçiminde tümseğe yayılır
ve
çukur dikkatle doldurulur. Sıkıştırılıp sulanır.
Çıplak
köklü güller mutlaka sonbaharda
dikilmelidir. Kökleri
sıcak tutmak için fidanın dibine biraz saman
veya kuru yaprak
örtülür.
Bir
kova içinde
birer kürek gübre ve killi toprak az suyla eritilip
dikimden önce
kökler bu sulu balçığa batırılırsa
daha kolay tutar.
DİKİM ARALIKLARI NE KADAR
OLMALI..
Bu önemli bir ayrıntıdır. Fidanlar
arasında yeteri kadar aralık
bulunmazsa bitkiler havasız kalacağından mantar
hastalıkları artar. Bakım işleri
zorlaşır. Gülün cinsine
göre dikim aralıkları ş
öyle olmalıdır:
Minyatür
güller: 30 cm.
Melez çay ve demet
güller, boylarına
göre:
Kısa: 45 - 60
cm.
Orta: 60 - 75 cm.
uzun:75 cm. - 1
metre
Çalı güller: Boyuna göre
50 cm.
ile 1,5 metre arası..
Sarmaşık güller: 2
metre..
GÜL NASIL BUDANIR..
Güller budandıkça gençleşir ve
ömrü uzar. Her yıl budama yapılmalıdır.Bu pek zor değil
ancak
teknik gerektiren bir iştir. Bunu öğrenmek için en iyi metot
budama
mevsiminde bir gül serasını ziyaret edip,olayı bizzat yerinde
görmektir.
Öncelikle kaliteli bir
gül
makası gerekir. Elleri koruyacak uygun bir eldiven de unutulmamalıd?
?r.
Tekrar açan güller iklime
göre ocak ve
mart ayları arasında budanır. Bir kez açanlar
ise
çiçekleri geçtikten hemen sonra yazın
budanmalıdır.
Baharda budanırlarsa o yıl çiçek
açmazlar.
Gül budaması gülün cinsine
göre farklılık
gösterir.
Budamaya
başlarken öncelikle
kuru,hastalıklı ve zayıf ve çok ince
dalları dipten kesin. Bitki
çalılaşmışsa hava alması
için orta kısımdan
birkaç dal alın. Bunlar
düzgün olmayan çapraz
dallar olabilir. Gülleriniz
üç yıllık olunca her yıl eski
dallardan üç
de birini kesin. Gül budarken daima dalın d?
?ş yüzeyindeki bir
gözün yarım cm. üzerinden
kesin. Hafif verev,temiz bir
kesik olsun.
Yeni dikilmiş
güller kuvvetlenmesi
için ilk yıl derin budanır. Aşı yeri
üzerinden 15 cm. yani 3-5
göz üzerinden budanmalıdı
r.
Yeti?
?kin melez çay ve demet güller de
her dal 5-6 göz
üzerinden budanır.
Çalı
gülleri yüksekliğinin yarısı kadar kesilir.
Kuru ve bozuk dallar
ayıklanır.Derin budanmaz.
Sarmaş?
?k güller
ilk yıllarda şekil verilmek için budanır. Daha sonraları
yalnızca
kuru, bozuk ve hastalıklı dalları ayıklanır.
Minyatür güller de daha çok normal bir makasla
hafifçe budanır. Kuru ve hastalıklı dalları ayıklanır.
Gül bitkisi için hijyen çok
önemlidir. Budama sırasında çıkan
bütün
artıklar yakılarak yok edilmeli veya derhal
bahçeden uzaklaştırılmal?
?dır.
YAZ
BUDAMASI..
Bahar ve
yaz aylarında gül
keserken,her dalın üzerinde 4-5 göz b?
?rakmaya dikkat edilir.
Böylece dal körleşmez. Kalan
gözlerden yeni tomurcuklar
verir. Yeni dikilen güllerden vazo
için gül kesmemelidir.
Yalnızca solan güller gül
makasıyla temizlenir.
Bazen gül dalları
körleşir açmaz. Bunlar
birkaç göz altından
kesilirse yeni tomurcuk verir. Solmuş
güller ve hastalıklı,kuru dallar
açma mevsiminde de ayı
klanmalıdır.
GÜL
HASTALIKLARI
Güllere
musallat olan bir
çok zararlı vardır. Mantar hastalıkları:
Külleme: Yapraklar ve tomurcuklar pudralanmış gibi
beyazlaşı
r. Zamanla tomurcuklar düşer,yapraklar kıvrılıp kurur.
Pas: Yaprakların altında pas rengi lekeler oluşur. Zamanla
genişler ve yaprakları kurutur.
Siyah Nokta: Yapraklarda
siyah noktalar oluşur.Genişleyerek yaprakları kurutur.
Güller budandıktan hemen sonra bakır esaslı bir mantar ilacı
ile
ilaçlanmalı ve bu işlem 2 haftada bir tekrarlanmalıdır.
(Cupravit,Antracol
vs.) Hastalık görünmeden ilaçlama
şarttır.Başlamı
şsa ilaçlama olan hasarı düzeltmez ama
hastalığı
durdurur.
Zararlı böcekler:
Gül bitleri,tı
rtıllar,testereli arı ve çeşitli
böcekler..Bunlar ya bitkinin
özsuyunu emer,ya da
çiçek ve yaprakları yiyerek bitkiye
zarar verirler.Uygun
ilaçlar kullanılmalıdır.
Bazı
böcekler dalların içine girerek boşaltırlar.
Böyle
hastalıklı dalları sağlam yerine kadar budamalıdır.
Mantar hastalıklarında belirti görülmeden
ilaçlama yapılır. Böcek ilaçları ise zararlılar
görüldükten sonra kullanılır. Bu ayrıntıya dikkat
edilmelidir.
İlaçlama kuru,rüzgarsı
z,güneşsiz ve serin havada yapılır. Akşam üstü en
uygun zamandır. İlacın tarifesi dikkatle okunur. Buna göre işlem yapı
lı
r.
SULAMA:
Gül
dayanı
klı bir bitki olduğu için,fazla sulanmasa da kolay kurumaz. Ancak
çiçekleri küçülür,yeni
tomurcuk vermez. Bitki gelişemez. Yeni fideler düzenli sulanmaz ise kuruyabilir.
Bol
sulanan güller sürekli gelişir ve çiçeksiz
kalmaz.
Ancak dibinde su beklememelidir.
En ideal sulama
için
gül fidanının çevresi hafif çukurla?
?tırılır.
Haftada 1-2 defa bu çukur suyla doldurulur. Sadece toprağı
ıslatmak yetmez.
Az ve sık sulamak faydadan çok zarar verir. Saksı
gülleri daha s?
?k sulanmalıdır.
11/04/2009 15:06 
isparta 
854
Kalıcı olduğu düş
ünülürse gül bitkisi dikilmeden önce
gerekli
hazırlığın dikkatle yapılması,doğru dikim, sonrasında bakım ve
budama
işlemlerinin tam vaktinde uygulanmasıyla gülleriniz yıllar boyunca
cazip
çiçekleriyle bahçenizi süsler.
Gül
bakımı zor değil ancak ihtimam ve dikkat isteyen bir iştir.
-
