Orhan Bey Gazi Osmanlı padişahlarının ikincisi.
Saltanatı: 1326-1360
Babası:
Osman Bey - Annesi:
Mal Hatun
Doğumu: 1281
Vefatı: 1360
Sultan
Osman Gazi'nin oğlu olup,
dedesi Ertuğrul
Gazi'nin vefat ettiği 1281 senesinde
Söğüt'te doğdu.
Küçük
yaştan
itibaren tam bir disiplin ve intizam ile
istikbalin beyi olacak şekilde
yetiştirildi. Şeyh Edebali
ve Dursun Fakih gibi alimlerden
ilim öğrenip, feyz
aldı. Gençliğinden
itibaren Bizans tekfurları
yla olan gazalara
katıldı. Kumandanlık ve devlet idaresi
konularında bilgi ve
tecrübe kazandı. Babasının yaşlılığı
dolayısıyla
1324'ten itibaren devlet idaresinin başına geçti. Osman
Gazi,
onu
Bursa'nın fethiyle görevlendirdi.
Orhan
Bey'in 1326'da Bursa'yı fethi sırasında
Osman Gazi
vefat etti.
Babasının naşını Bursa'da
Gümüş
lü
Kümbet'e naklettikten
sonra Osmanlı Devleti'nin ikinci
sultanı
olarak tahta geçti ve
devlet merkezini Yenişehir'den
Bursa'ya
nakletti.
Bundan sonra fetih ve gaza
hareketlerine hız
veren Orhan Gazi,
1329'da Bizans kuvvetlerini Pelakanon'da
ağır bir
yenilgiye
uğrattıktan sonra 1330'da İznik'i aldı. Devletin
geçici
merkezi haline getirilen İznik şehri imar edilerek, İslamî
eserlerle
süslendi. Orhan Gazi, İznik'in en büyük
kilisesini
camiye çevirerek burada Cuma namazı kıldı.
Fetih hareketlerine devam eden Orhan Gazi, 1331'de
Taraklı,
Mudurnu ve
Göynük kasabalarını, 1333'de
Gemlik,
1336'da
Kirmastı, Mihaliç ve Ulubat kasabalarını
zaptetti.
1337'de
İzmit'in fethi ile Kocaeli yarımadasının tamamı
Osmanlıların eline
geçti.
1353'te
Bizans'taki iç
karışıklıklardan faydalanan Orhan Gazi,
Gelibolu'da Çimbe
kalesine sahip oldu. Bu, Osmanlıların
Rumeli'ye geçerek
bölgeyi tanımaları ve gelecekteki
fetihleri bakımından önemli rol
oynadı. Nitekim oğlu
Süleyman
Paşa'yı Rumeli'deki
kuvvetlerin başına
tayin eden Orhan Gazi,
Bolayır'dan Tekirdağ'a kadar
olan
bölgeyi fethettirdi.
Diğer taraftan
Anadolu'da da birliği sağlama
çalışmalarına hız veren
Orhan
Gazi; Karesioğullarından
1345'te Balıkesir'i, 1350'de
ise Bergama ve
Edremit'i, Eretna
beyliğinden de 1354'te
Ankara'yı aldı.
Orhan Gazi,
büyük oğlu Süleyman
Paş
a'nın
1359'da bir av sırasında attan düşerek vefat
etmesi
üzerine üzüntüsünden hastalandı
ve
1360 yılında vefat etti. Bursa'daki
Gümüşlü
Kümbet'e defnedildi. Yerine
oğlu I. Murat geçti.
Şahsiyeti nesillere
örnek mahiyette olan Orhan Gazi,
halim-
selim olup, son derece
merhametliydi. Kolay kızmaz, kızınca da belli etmezdi.
Askerlerini ve
tebeasını kendisinden fazla korurdu. Çok adildi.
"Adaletin
en kötüsü geç tecelli
edenidir.
Sonunda
hüküm isabetli olsa geciken adalet
zulümdür." buyururdu. Orhan Gazi'nin İslam
ahlakına
hayran olup, adaletine gıpta eden hıristiyanlar kendi soyundan ve
dininden hanedanlar?
?n yerine, Osmanlı idaresini tercih ederlerdi.
Orhan Gazi
devrinde fethedilen beldeler ilmî,
mimarî ve sosyal
tesislerle
süslendi. İznik fethedilince,
manastırını medreseye
çevirterek ilk
Osmanlı medresesini kurdu.
Yine İznik'te yaptırd?
?ğı imaretin
açılışında kendi
eliyle fakirlere ve gazilere aş
dağıttı. Ahalisinden
müslim ve gayr-i
müslim hiç
kimsenin aç
kalmamasına gayret etti.
Cihattan
vazgeçmez ve
emri altındakileri
devamlı Allahü tealanın dinini
yaymaya teşvik ederdi. Oğ
lu Murat
Gazi'ye "Oğul! Cennet mekan
babam Osman Gazi Han bir
avuç toprağı beylik yaptı. Biz
Allah'ın izniyle beyliği
sultanlığa
çevirdik. Sen daha da
büyüğünü
yapacaksın!
Osmanlı'ya
iki kıta üzerine hükmetmek yetmez.
Zira
İ'la-yı
kelimetullah (Allahü tealanın ismi şerifini
yüceltmek,
İslamiyet'i yaymak) azmi iki kıtaya sığmayacak
yüce bir
azimdir." diyerek son vasiyetini yapmıştır.
Hakkında Yazılanlar
1.Orhan
Gazi
Hayatı / Mefkuresi / Mücadelesi
Yavuz
Bahadıroğ
lu
Yeni Asya Yayınları / Biyografiler Dizisi
Bu kitapta, Orhan Gazinin, beyliğin toprak genişliğini altı
kat arttırarak 95
bin
kilometrekareye çıkardığını, devletin
nüfusunu 3
binden 3
milyona vardırdığını, 0 bin kişilik bir ordu
beslediğini ve bu ordunun
sefer anı
nda 100 bine ulaştığını, ilim
adamlarıyla el ele vererek devleti imar
ettiğini, hı
ristiyan halkın, idarecilerin
zulmünden bıkarak Orhan Gazinin
adaletine
sığ
ındıklarını,
üçük
bir
beylikten koca
devletin temelinin nasıl atıldığını
bulacaksını
z.
|