Mustafa Kemal
Atatürk 1.CUMHURBAŞKANI
GÖREV SÜRESi 29 EKİM 1923
10 KASIM 1938
1881 yılında
Selanik'te
doğdu. İlk öğrenimini ve askerî
öğrenci olarak orta
öğreniminin bir kısmını
Selanik'te yaptı. Manastır
Askerî Lisesi'ni bitirdi.1902
yılında Kara Harp Okulu'ndan,
1905
yılında Harp
Akademisi'nden mezun oldu.Orduda çeşitli
vazifeler
aldı. 1913
yılında Sofya'da Ataşe Militer olarak bulundu.
Birinci Dünya Harbi sırasında,
Çanakkale
Muharebelerinde, Tümen Komutanı olarak
görev yapıı.
1916 yı
lından itibaren, Doğu ve Güney
cephelerinde Kolordu ve Ordu
Komutanlığı
yaptı. Bitlis ve Muş'u
düşman işgalinden
kurtaran kuvvetlerin baş
ındaydı. Filistin ve Suriye
cephelerinde görev
aldı.
Mondros
Mütarekesi'nden sonra
Sevr Anlaşması
hükümlerine dayanılarak ülkenin
yabancılar tarafı
ndan
işgali üzerine, son Osmanlı padişahı
Vahdettin Han tarafından
Anadolu'ya gönderildi.19 Mayıs
1919'da Samsun'a
çıkarak Türk millî
mücadelesini başlatt?
?.Amasya Genelgesi, Sivas ve Erzurum Kongrelerini
topladı. Askerî
görevlerinden istifa ederek 23 Nisan
1920'de Ankara'da
Türkiye Büyük Millet
Meclisi'ni topladı. Meclis
Baş
kanı seçildi.5 Ağustos
1921'de Başkomutanlık
görevini
üstlenerek
Anadolu'nun Yunan işgalinden kurtarı
lması için
mücadeleye devam etti. Sakarya Meydan Savaşı
'nı
kazandı. 19
Eylül 1921'de Meclis tarafından kendisine
Mareşal ve geleneksel Gazi
ünvanı verildi.
26
Ağustos 1922'de işgalci
Yunan kuvvetlerine karşı
Büyük Taarruz'u başlattı. Beş
gün sonra
30
Ağustos 1922'de de Başkomutanlık Meydan Savaşı
' nı
kazanıldı.Lozan Barış Konferansı'ndan sonra, 11 Ağustos
1923'de toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi
tarafı
ndan yeniden Başkan olarak seçildi. 9 Eylül
1923'de
kurduğu
Cumhuriyet Halk Partisi'nin Genel
Başkanlığı' na
seçildi.
29 Ekim
1923'de
Cumhuriyet'in ilân edildiği
gün,
Türkiye
Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı oldu.
Dört
dönem
üst üste seçildi.10 Kasım
1938'de
öldü.
xxxxxxxxxxx
English
Biography
ATATURK
Mustafa
Kemal Atatürk was born in Salonika in 1881. His father is
Ali Rı
za Effendi, his
mother is Zübeyde Hanim. Ali Rıza Effendi was
from the local
people of
Salonika. His early grandfathers had settled down in Serez
leaving Vidin, and went
to
Salonika from there. Ali Rıza Effendi, worked as a
customs officer in the beginning of his
life, and then left working as an officer and was
engaged in timber trade.
Ataturk’s mother,
Zubeyde Hanim was from an old
Turkish family settled
down in a town named
Langaza near Salonika. This family was one
of the yoruks passed from
Anatolia to
Rumeli and were known as 'Varyemezoğ
ulları'. This family had big
farms in Langaza and they were engaged in both
farming and animal husbandry. Upon
Ali
Rıza Effendi’s death in his fifty in
1888, who married Zubeyde Hanim
in 1871,
the duty of growing and bringing up little
Mustafa was left to Zubeyde Hanim.
Little Mustafa,
obeying his mother, went to the quarter
school of Hafiz Mehmet Effendi
for his primary
education. But, in a short period of time, he
passed to Şemsi Effendi
School in Salonika upon
his father’s will, and
completed the school there.
His father died while he was
studying in this school. At this
time, he had two sisters
younger than him whose names were
Makbule and Naciye.
When their father died, little Mustafa was
seven years old, and
Makbule had
just completed her first age; Naciye was 40 days old. This
youngest sister
died in
Salonika in her youth. Upon Ali Rıza Effendi’s death,
Zubeyde
Hanim
settled down in Huseyin Effendi’s house, who worked as a
steward in
Rapla farm near Salonika. The education of little Mustafa was willy-nilly hampered
because of farm life. However, after a short period of time, he turned back to Salonika
and
went on his education from where he left in his aunt’s house.
Little Mustafa went for a period of time to Salonika Civil Service
Secondary School
after Şemsi Effendi Primary School, but he left this school and
applied
to Military Secondary
school in 1893 with his own decision and carried on his
education
there.
He went to his uncle Huseyin
Effendi’s
farm in summers and stayed there
until it is the school time.
Mustafa really loved this
school. He showed himself among his friends
in a short time
with his intelligence and
superior skills and made his teachers like him.
Kaynak:
www.ozturkler.com
ESERLERİ
Atatürk'ün Özel
Mektupları
Mustafa Kemal Atatürk
Kaynak
Yayınları /
Siyasal Tarih
ve Türkiye Dizisi
"Atatürk'ün Özel
Mektupları
", ilk kez Sadi Borak tarafından derlenmiştir. 1961
yılında ilk bası
mı
yapılan eser, kısa sürede
tükenmiş, 1970'te ikinci
ve
1980'de
üçüncü basımı yapı
lmış
tır.
İlk basımı 42, ikinci basımı ise 80 mektubu kapsayan eser,
üçüncü ve elinizdeki
dördüncü basımında 157 mektubu
içermektedir.
Atatürk'ün bu
mektupları, yaşadığı
dönemin ve içinde bulunduğu siyasal ve
toplumsal olayların
birer
aynası gibidir. Ayrıca Atatürk'ü
tüm
yanlarıyla
bu mektuplarda bulmak da
mümkündür:
Sevgileri,
tutkuları, hatta kı
skançlıklarıyla... Mektuplar, tarihimiz
ve
Atatürk'ün
biyografisiyle ilgili birçok materyali
de
içermektedir. Bu eserde yer alan
mektuplar,
öyküleriyle
birlikte birçok olayı aydınlığa
kavuşturmaktadır. Yakın
tarihimizin kimi olayları belge ve bilgi yetersizliği
nedeniyle
tarihimize yanlış olarak
yansımıştır. Kimi olaylar da aynı
nedenle birtakım
gerçek dı
şı varsayımlar üzerine
kurulmuştur. Bunlar arası
nda kasıtlı
olarak saptırılan olaylar da vardır:
Fevzi Çakmak'?
?n
Anadolu'ya geçişi, Sovyet
yöneticileriyle yazışmalar,
Ardahan Milletvekili Hilmi ve Ali Galip
olayları vs...
"Atatürk'ün Özel
Mektupları
", yakın tarihimizin bilinmeyen ya da az bilinen kimi
olaylarını
açıklığa kavuşturmuş olması bakımından
her zaman baş
vurulması gereken kaynak bir yapıt niteliğindedir.
Atatürk Konuşuyor
"Nutuk
Öncesi"
Mahmut
Soydan, Falih Rıfkı Atay
Tekin Yayınevi
Bu kitap için anı
ları
nı kağıda döken Falih
Rıfkı Atay ve Mahmut Soydan'a
Atatürk'ün
özel demeci "Benim anlattı
klar?
?m ve anlattıklarımı
değerlendirmek için size verdiğim
belgeler okunduktan
sonra, bütün Türk milletini,
özellikle
Türk aydınlarını vicdan ve fikir hesaplaşmasına
çağırmak isterim. "Anılar" diye size
anlattığı
bu
hikayelerin, zamanımıza kadar birtakım Devlet
büyüklerinin
anı
larını yayımlamak sevdasına benzer
bir eğilimden doğmuş olduğunu
sanmay?
?nız. Eğer ben, bu
gerçekleri size
söylüyorsam ve
milletimize
ulaştırıyorsam, elbette
bundan,
büsbütün başka bir amacım vardır. Bu
amaç
ne olabilir?... Bunu burada açıklayamam. Fakat benim
tasarladıklarımı,
düşüncelerimi içtenlikle
ulaş
tıran bu yazılar
okunduktan sonra, kuşku duymam ki milletim, kendi
kendine
durumu öğrenecek,
değerlendirebilmek için gerekli
belgelere sahip
olacaktır.
Dediklerimi, olaylar eylemlerle
kanıtlamamı
ş olsaydı, bu sözlerimin
kapsadığı
gerçeği -
güç anlaşılabilir
düşüncesiyle-, bir zaman
daha yayımlamakta ağır
davranmaya belki gerek
görürdüm."
HAKKINDA YAZILANLAR
Atatürk'ten Anılar
Kemal Arıburnu
İnkılap Kitabevi / Atatürk İle İlgili Kitaplar
Atatürk'ün
düşüncelerini ve
kiş
iliğini ortaya koymak ve değişik
yönleriyle anlatmak
çabasını
güderken,
çok dar bir
çerçeve içinde
de olsa,
O'nu anlatanların da
bu ortam içindeki yerlerine ve kişiliklerine
de değinmiş bulunuyorum.Her
anı ve izlenimin büyük bir
değeri
vardır. Uzun ve
görkemli bir dönemin
güçlü
komutanları, tarihçileri, şairleri,
yazarları, romancıları,
müzisyenleri ve halk ozanları hep
O'nu
anlatmaya, ressamları
O'nu çizmeye,
heykeltraşları O'nu
yontmaya
çalışmışlardır. Bu
anlatılanlar, hep
gönüldeki
Atatürk'tür. O'nu
gönüllerinde duymayanlar, davasına baş
koymayanlar,
ba?
?larını omuzlarının üzerinde bir yük
gibi taşıyanlar
O'nu anlatamazlardı ki...
Anılarla Mustafa Kemal
Atatürk
İsmet
Kür
Türkiye
İş
Bankası
Kültür Yayınları / Atatürk Dizisi
İsmet Kür, "Yazın bir
bütündür... Diyelim ki, bir ulu ağaçtır. Bu
ağ
acın her dalında ürün vermiş olmaktan
mutluyum." diyor.
Yayınlanmış 17 kitabı ve bunların arasında
9
baskı yapmış olanları
var. Yazarımızın kitapları, -hatta
günlük gazetelerde yayı
nlanmı kimi makaleleri,
köşe
yazıları bile- daima ses getirmiştir. Yazı
lanların
tümünde
vurgulanan, İsmet Kür'ün
kendine özgü
sürükleyici, rahat yazış
biçimi; alışılagelmiş
ten biraz farklı, hatasız, ustaca
kullandığı
dil olmuştur. Psikolojik
irdelemelerindeki etkileme
gücü de, yazıları
nın,
üstünde durulan
başka bir özelliğidir.
Atatürk'ten Anılar
Kazım
Özalp,
Teoman Özalp
Türkiye İş
Bankası
Kültür Yayınları / Atatürk Dizisi ...
1930'lu yıllarda çocuk yaşlarında
olan,
bugünün belirli yaş düzeyinin
üzerindeki
akranlar?
?mdan bir kısmı,
Atatürk'ü, bir kez uzaktan dahi
görmüş olmayı, haklı olarak büyük bir
mutluluk
saymaktadırlar. Ben bu yönden gerçekten
çok şanslı
bir insanım. Babamın ona yakınlığı nedeniyle
çok kereler
Atatürk'le beraber olabilmek şansına
eriş
tim. Bu ülkede
yaşayan herkes, eğer Atatürk ile ilgili bir
anısı
varsa, bunu milletine mal
etmeyi bir görev saymalıdır. Bu
nedenle, her ne
kadar çocuk yaş
larımdaki anılar da olsa,
bazıları,
büyük dersler alınacak
değerdedir.
Anılarımı bu kitap
içerisinde ikinci bölüm
olarak
yayınlamayı mutlu bir
fırsat sayıyorum. Ailemizin elinde bulunan ve
bazı
ları bugüne kadar
hiç yayınlanmamış olan
fotoğrafların, bu
yayına bir katkı sağ
ladığı inancındayım.
Kitabın birinci
bölümünü oluşturan
babamın anıları
nda,
kendi yazdıklarına aynen sadık kalınmış,
ancak o devirde kullanı
lmakta olan
Arapça kelimelerin bazıları,
gençlerin daha iyi
anlayabilmeleri
için, bugün
kullanmakta olduğumuz şekilde
Türkçeleştirilmiştir. Belirli
bir tarihten sonraki anılarda,
soyadları
ve kullanılmaya başlanmış
bulunan yeni kelimeler kullanılmış
tır...
Atatürk'ün Avrasya Devleti
İsmet
Bozdağ
Tekin Yayınevi
Atatürk'ün gözünde Milli
Misak'ın anlamı nedir? Milli Mücadele'de, Sovyetlerden,
ne
zaman ve ne kadar yardım aldık? İran'a 1923 yılında
Uçak
armağan ettik mi? Neden?...
Enflasyonun
yüzde 250'lerde
olduğu 1924 yılında 100.000 altın
harcayarak: "Türkiyat
Enstitüsü"
kurduk, "Etnografya
Müzesi"nin temellerini attık
mı?..
Niçin?..
Dil Kurumu, Tarih Kurumu'nun
kurulmasında
gözetilen hedef nedir? Bu
Hedef'den Kim ve
niçin saptı?..
Atatürk ve
İnönü hangi
fikirde çatıştı
lar?.. Kim haklı idi?..
Atatürk,
İnönü'nün
çocuklarına okumaları
nı sağlamak için mirasından
pay
ayırdı mı?.. Niçin?..
Atatürk'ün
"Siyasi
Vasiyeti" var mı?..
Neydi ve uygulanmasını kim
önledi?..
Atatürk,
kimin Cumhurbaşkanı
olmasını istiyordu? Kim oldu?..
Bütün
bu soruların
cevapları, bu kitapta!
Atatürk'ün Fikir Sofrası
İsmet
Bozdağ
Tekin Yayınevi
Atatürk'ün akşam sofralarına çok
ili?
?ildi;
"Yaran sofrası" denildi; "Malum Zevat
Sofrası
"
denildi; hatta "Sarhoş Sofrası" diyenler
bile oldu. Bu
kitap,
Atatürk'ün akşam sofralarının
gerçeğ
ini, en
sağlam kaynaklardan soruşturarak, onların verdiği
bilgilerle yazılmış
tır.
Atatürk'ün en
yakınlarından alınan her bilgi,
aynı olay?
?n görgü
tanıkları ile pekiştirilmiş, hafıza
yanlışları
düzeltilmiş ve
gerçeğe en yakın
biçime
dönüştürülmüş
tür.
Atatürk sofralarını en iyi anlatan
söz, yine
Atatürk'ün
sözüdür:
"Hükümet
Uyandı; Hadi Biz Artık Yatalım!"
Atatürk ve Pietro Canonica
Semavi Eyice
Eren Yayıncılık
Mustafa Kemal ve
Corinne
Lütfü
Bir Dostluğun
Öyküsü
Melda Özverim
Milliyet Yayınları
"Çarş
amba
akşamı, sizinle
geçirdiğim günün tatlı hatı
rasıyla
İstanbul'dan ayrıldım. Beni sizden uzaklaştıran tren tahmin
ettiğim
gibi
18.30'da değil 17.20'de hareket etti."
"Şu
anda Hotel Bulgarie'deyim fakat bu otelden menun
değ
ilim, yarın değiştirmeyi
düşünüyorum."
"Ertesi gün şehirde kısa bir tur
yaptım. Ekseriya
sefarethanede, büromdayım ve çalışı
yorum. Fethi
Bey'de başka bir şey yapmıyor."
"İşte Arıburnu'nda İngilizlerle savaştayım.
Düşmanın esaslı kuvvetini ezdim. Geri kalanı cesur kıtalarım
taraf?
?ndan sahile, donanmanın himaye ettiği bir noktaya
sürüldü."
Sınıf
Arkadaşım Atatürk
Okul ve
Genç Subaylık
Anı
ları
Ali Fuat Cebesoy
İnlilap Kitabevi /
Atatürk İle
İlgili Kitaplar
Mustafa Kemal'i
altmış yıl
önce bir cuma akşamı
tanımıştım. Harp
Okulu'nda ve Harp
Akademesi'nde sınıf
arkadaşımdı. 1905 yı
lı başlarında birer
Kurmay
Yüzbaşı olarak şanlı Türk
Ordu'suna
katıldı
k. Önce Suriye'de Beşinci, sonra da
Makedonya'da
Üçüncü
Ordu'larda
kurmay stajlarımızı
birlikte yaptık. İttihat ve Terakki
Cemiyeti'nde aynı
safta bulunduk.
Mücadelelerimiz ortaktı.
Hürriyet hareketlerinde de
birlikte
çalıştık.Bu kitap, okul
ve genç subaylık hayatı
mızın
anılarını içine
almaktadır. -Ali Fuat Cebesoy-
Gazi ve Latife
İsmet Bozdağ
Tekin
Yayınevi
Atatürk, "Gazi Mustafa
Kemal"
günlerinde, İzmir'de bir genç kızla
tanıştı ve
evlendi. 2
yıl, 6 ay, 4 gün birlikte yaşadılar. 25 Ağustos
1925
günü, Latife Hanım: "Latife Gazi Mustafa
Kemal"
olarak çıktığı İzmir'den; sadece
"Latife"
olarak yine İzmir'e
dönüyordu.
Nasıl tanıştılar,
nasıl yaşadılar,
niçin ayrıldtılar?
Bu konuyu çok
insan yazmaya heveslendi. Baş
aramadılar.
Çünkü
Latife Hanım:
"Özel
hayatımdır, yayınlayamazsını
z" diye giriş
imleri, mahkeme
kararı ile durduruyordu. Biz,
bütün kaynakları
kullanarak bu
kitabı yazdık ve
Hürriyet Gazetesinde yayınladık. Latife
Uşaklıgil yayını durdurma
girişiminde bulundu: "Biz, sizin
hayatını
zı değil,
Atatürk'ün evlilik hikayesini
yazdık ve yayınlad?
?
k" savunusu ile yayını
sürdürdük ve bu yay?
?n -kitap olarak- bugün
elinizdedir.Bu kitabın bir başka özelliği
daha
var.
Kitap, Atatürk'ün
bütün
özelliklerini: Tutalım, sigara içerken, ne
zaman halka
yaptığını, ne zaman yapmadığını; yatağına pijama ile mi,
gecelikle mi girdiğine varıncaya kadar titiz bir gerçekçilikle
saptanmış ve işlenmiştir.Bu kitapta: İnsan Mustafa Kemal var.
Yaveri Atatürk’ü
Anlatıyor
Salih
Bozok
Doğan Kitapcılık İstanbul
2001
"Atatürk'le birlikte
yaptığım
seyahetlere dair bazı
defterde notlarım olduğu gibi,
Atatürk'ün bana
gönderdiği çok
kı
ymetli mektupları vardır. Bunları neş
retmek için benden
satın
almak isteyenler olmuştur, fakat Atatürk
buna müsaade
etmedi ve
'Bunları biz öldükten sonra
neşretmek
üzere
çocuklarına miras bırak' dedi. Ben de
onun
için hepsini
muhafaza ederek size miras bıraktım".
İşte Salih
Bozok'un bu mirası,
ölümünün 60.
yı
ldönümünde oğlu Muzaffer Bozok tarafından
yayı
mlı
yor.
Esir aldığı Trikopis'e Napolyon'u
örnek
gösteren...
İzmirde kendisine diklenen
İngiliz
konsolosu odası
ndan kovan...
Annesinin mezarının
başında
ulusal egemenlik yemini
eden bir Mustafa Kemal bulacaksınız.
Tabiî Latife Hanı
m'la evlenmelerinin ve
boşanmalarının
öyküsü,
İnönü ile
küslüklerinin
içyüzünü,
sofrada
kopan kimi kavgaların
ilginç ayrıntılarını ve
Atatürk'ün
hastalığının perde arkasını da...
Cumhurbaşkanı Gazi M. Kemal Paşa'nın Sonbahar
Gezileri
Nuri Onat
Çağdaş Yayınları /
Tarih-
Anı-Gezi-Olay Dizisi
Devrim tarihimizdeki yeri
çok
önemli bir kitap bu. O yılların ünlü
deyimi ile
"Gazi" Mustafa Kemal Paşa'nın 1924
güzünde, uzun süren bir yurt gezisindeki
söyleş
ileri,
demeçleri ve söylevleri yanında,
geziden izlenimler,
içten
coşkulu, sevgi dolu karşılama ve
uğurlamalar, vurucu bir dille
anlatılmış...
Hümanist Atatürk
Hamdi
Ülkümen
Çağdaş
Yayınları
İster
günümüzde
yaşasın ister
tarihte yaşamış olsun,
insanın sevdiği, saygı duyduğu,
onu her anımsayış
ta heyecanlanıp mutlu
olduğu insanlar vardır. Hamdi
Ülkümen
için
Atatürk işte o
büyük insandı. ... Yunus
Nadi'nin
de yakın dostuydu.
Birlikte çalışmışlardır. Hamdi
Ülkümen'in bir devrim lisesi açması
üzerine,
onun eğitimciliği ve okulculuğu üzerine Yunus
Nadi'nin
Cumhuriyet'e yazdığı bir başyazıyı da bu
kitapçığın
sonunda bulacaksınız. |