Yunus Emre
göre 1240/41 ile 1320/21 yılları
arasında
yaşadığı kabul edilmektedir. Şiirlerinden ve hayatı hakkında
yazılıp
anlat?
?lagelen menkıbelere göre; iyi bir eğitim
görmü?
?
tür. Taptuk Emre'nin
dergâhına kapılanmış, orada
tasavvuf terbiyesinden
geçmiştir. Halkı irşad etmek amacıyla diyar
diyar
dolaştı.
Şiirleriyle irşad görevini
sürdürdü.
Mevlânâ ile
görüştü. Yıllar
süren gurbet hayatından
sonra doğduğu köye,
Eskişehir'in
Mihalı
ççık ilçesine
bağlı Sarı
köy'e
döndü. Orada vefat etti.
Sonradan burada kendisi
için bir
anıt mezar yapıldı.
Anadolu'nun birçok yerinde
kabri ya da
makamı olduğu
rivayetleri vardır. Yunus, Türk edebiyatının
en
büyük şairlerinden biridir. Kendisinden sonra gelen pek
çok şairi etkilemiştir. Kullandığı Türkçe,
iş
lediği
temalar, şiirindeki sadelik ve yalınlık, onun ne denli
büyük bir şair
olduğunu ispat etmeye yeter. Bazı şiirlerinde
aruzu da deneyen Yunus, asıl şiir
kabiliyetini heceyle yazdığı
ilahî,
nefes ve semaî
türü şiirlerinde ortaya
koymuştur. Şiirleri
bir çok araştı
rmacı tarafından derlenip
toplanmış ve yayı
nlanmıştır.
Dîvân'ının
karşılaştırmalı
metni Dr. Mustafa
Tatçı tarafından
basılmıştır.
GEL
GÖR BENİ AŞK
NEYLEDİ
Gönlüm
düştü bir sevdaya gel
gör beni aşk neyledi
Başımı verdim kavgaya gel
gör beni aşk neyledi
Ben
yürürüm yana yana aşk
boyadı beni kana
Ne
âkilem ne divâne gel
gör beni aşk
neyledi
Ben
yürürüm ilden ile
dost sorarım dilden dile
Gurbette hâlim kim bile gel gör
beni aşk neyledi
Benzim sarı gözlerim yaş
bağrım
pâre
yüreğim baş
Hâlim bilen
dertli
kardaş gel gör
beni aşk neyledi
Gurbet
ilinde
yürürüm dostu düşümde
görürüm
Uyanıp Mecnûn
olurum
gel
gör beni aşk neyledi
Gâh tozarım
yerler
gibi gâh eserim yeller gibi
Gâh çağ
larım seller
gibi gel gör beni
aşk neyledi
Akar
sulayın
çağlarım
dertli ciğerim dağlarım
Şeyhim
anuban ağlarım
gel gör
beni aşk neyledi
Ya
elim al kaldır beni ya
vaslına
erdir beni
Çok ağlattın
güldür beni
gel gör beni aşk neyledi
Ben
Yûnus-ı
bî-çâreyim başdan
ayağa
yareyim
Dost ilinde
avareyim gel gör beni aşk
neyledi
x
YUNUS
EMRE
Yunus Emre, who was a
great folk poet and a sufist whose poems
provided spiritual bases to Turkish people, is full of
myths. It is not certain when and
where
he lived and died. It is reported that he was born in
Bolu or Sivrihisar.
It is a
popular rumor that Yunus was illiterate. It can be
understood from his
grammatical mistakes
in his poems that he did not receive regular
education.
However, when you read his
books, you cannot consider him as an ignorant
person.
His letters show that he knew a
lot, and he understood very well the values and the
styles of belief of his age. There are
sections of his poems which cannot be easily
understood
in terms of language and ideas,
which need explanations. However, there
are many of them
which are quite clear, natural,
and thought-provoking.
Yunus kept his place in
the memories of Turkish
people with his poems,
hymns, and myths, revived in their language,
lived in their spirit and
was shed in their
tears. Yunus Emre is a great, deep and sincere folk
poet. He tried to
explain the
unreachable excitement of Allah love to the public with his clear
Turkish, and
he
managed. For him, everything in the nature seeks and talks about Allah.
We see a deep mystic culture in Yunus. He turned Turkish folk language into
a
literary language with his most beautiful works in Oghuz dialect. In his age, Persian
was
the
literature language, and Arabic was the scientific language. Yunus Emre,
gave the
best
expression of divine thoughts with his simple and plain language
use.
The books
written about Yunus, the sun of hearts, great
troubadour, who
said:
Benim burda
kararım yok,
Ben
burdan gitmeye geldim.
Bezirgâmım metaım
çok
Alana
satmaya
geldim.
Ben
gelmedim dava için
Benim
işim sevgi için
Dostun evi
gönüllerdir
Gönüller yapmaya
geldim.
can fill libraries.
He
embraces the centuries in fact. Centuries talk
about him, loving and beloved hearts
talk about
him. He is the water wheel who moans
with suffrage of love:
Benim adım dertli
dolap
Suyum akar
yalap yalap
Böyle emreylemiş
çalap
Derdim
vardır inilerim.
Suyum
alçaktan
çekerim,
Dönüp
yükseğe
dökerim,
Görün ben neler
çekerim
Derdim vardır inilerim.
Yunus Emre's
period is a
period
of introversion, despair, being exhausted for Anatolia. Anatolia Seljukian
State,
being
defeated by Mongol attacks, went totally weak because of frequent rebels of
Turkmen
clans, and started efforts for living their own life with their own troubles. Scarcities
of
years destroyed exhausted people's hopes of life. The people, gathered in
groups
around sheiks who suggested that real happiness was after death, and that
people
should
head towards Allah in this temporary world. Yunus, in this atmosphere,
rose as a
love sun in
Anatolia, gave hope to the hopeless, and became the heart and
tongue of
Anatolia.
Dağlar ile taşlar ile
Çağırayım
Mevlâm seni
Seherlerde
kuşlar ile
Çağ
ırayım Mevlâm seni.
Mevlâsını, her yerde, her
zaman çağıran
Yunus,
gençlik yıllarında
büyük mutasavvıf
Mevlâna Celâleddin'in
sohbet meclislerine katılmış:
Yunus, who always and everywhere called Allah, took part
in conversations of great
sufist
Mevlana Celaleddin in his youth years and said his look of
forgiveness was a
mirror for his
heart:
Mevlâna
Hüdavendigâr bize nazar
kılalı
Onun
görklü nazarı
gönlümüz
aynasıdı
r,
Some rumors color
Yunus Emre's life. In a day of
scarcity, he went to
Hacı Bektaş-ı Veli's
Convent and wanted wheat.
They proposed
"himmet (assistance)"
instead of wheat. He
replied "No, I want
wheat". They filled his sacks
with wheat. He
sobered down on the way turning back
to his village. He returned and
wanted
"holy person's assistance".
They said "your
destiny is Taptuk Emre" and commended him to Taptuk
Emre.
Yunus carried firewood to the Convent of Taptuk Emre for forty years. He
did
not
take even one bowed firewood into Taptuk Convent saying even the bowed of
firewood
cannot enter Taptuk Convent". At last, he attained his desire, and
was
allowed.
He said:
Dirildik pınar
olduk,
İrkildik ırmak olduk,
Aktık denize daldık,
Taş
tık Elhamdülillâh.
Taptuğun
tapusunda,
Kul olduk kapısında,
Yunus miskin
çiğ idik
Piştik Elhamdülillâh.
and started to travel around
in many places and telling poems with the
embers of
the fire in him. From that time on, he had
nothing apart from divine love in his
heart. He
was burning with this love, and his moans made
him a troubadour. Now
there was no
Yunus left but love, songs of love. Yunus blew in love,
Yunus fell in love
in this harvest of
love:
Aşkın aldı benden beni
Bana seni gerek seni
Ben yanarım
dün'ü
günü
Bana seni
gerek seni
Ne
varlığa sevinirim
Ne
yokluğa yerinirim
Aşkın ile
avunurum
Bana seni
gerek seni...
Yunus Emre is a sun of sufism
who rose and
set in Anatolia.
In his period when Turkish was being overlooked, Yunus carried
Turkish
language
with all its delicacies and beauties, and pioneered the troubadours after him.
Yunus
Emre's language is Anatolia's native language. The heart of Anatolian
Turks beat with Yunus, this heart cries out in Yunus and depicts:
Gönlüm düştü bu sevdaya
Gel gör beni aşk neyledi
Başımı verdim
kavgaya
Gel gör beni aşk neyledi.
Ben
ağlar?
?m yana yana
Aşk boyadı beni kana
Ne
âkilim ne
divâne
Gel gör beni aşk
neyledi.
In his
never-ending love, you hear the voice of all humanity.
There is
true belief in this voice, God
Love, human value and the happiness of
existence. He calls
out to the humanity with a pure
heart without evil:
Adımız miskindir bizim
Düş
manımız kindir
bizim
Biz kimseye kin
tutmayız
Kamu
âlem
birdir bize...
By saying these,
he invited people to understanding
and
solidarity, unity and cooperation. His invitation is to
"love" furnace.
He called out:
Gelin tanış olalı
m,
İşi kolay
kılalı
m.
Sevelim sevilelim
Dünya kimseye
kalmaz.
Yunus Emre has two known
works. One is
Risaletü'n-Nushiyye
(Booklet of Advice) written in prosody
meter, a
sufist, moral and religious work. The other is his
Divan, which reflects his real
power in
poetry. Recent investigations revealed that Yunus Emre
died in 1321 when he
was
seventy. It is reported that there was a dervish lodge of him in the
region where
Porsuk
water and Sakarya joined, and that he was buried there.
Although
there
are places shown as the grave of Yunus Emre in Erzurum in the
vicinity of Tuzcu
village and in a village in the vicinity of Keçiborlu town in Emre
village,
between
Salihli and Kula districts of Manisa, the truth is that his real grave is the heart
of those
loving him.
UNESCO, accepted year 1971-1972 as the year of
Yunus
Emre
in all over the world.
Biz dünyadan gider olduk
Kalanlara selâm olsun.
Bizim için
hayır dua
Kılanlara selâm olsun
Ecel
büke
belimizi
Söyletmeye dilimizi
Hasta iken
hâlimizi
Soranlara selâm
olsun
Tenim
ortaya açıla
Yakasız
gömlek biçile
Bizi bir
âsân
vechile
Yuyanlara
selâm olsun
Selâ
verile kasdımıza
Gider olduk dostumuza
Namaz
için
üstümüze
Duranlara
selâm
olsun.
Derviş Yunus söyler
sözü
Yaş dolmuştur iki
gözü
Bilmeyen ne bilsin
bizi
Bilenlere
selâm olsun.
|
27/09/2008 11:30 
isparta 
72
