Zambak Bakımı
Toprak Hazırlığı ve Yapısı
Zambak soğanlarının bahçeye dikiminden
önce
toprak
derince işlenmelidir. Mis zambak yetiştiriciliğinde toprak
yapısı ve
özelliği
çok önemlidir.
Köklerin derinlere doğru
gelişmesi ve bol
saçak yapması
toprak tipi ve toprağın havalanma
durumuna göre
değişiklik
gösterebilmektedir. Ayrıca
zambaklarda soğanın
sökülüp dikilme işleminin
kök sisteminin
gelişmesi
üzerinde olumlu etkisi olduğu
izlenmektedir. Bu gelişmenin
topraktaki nem
miktarının uygun düzeyde
bulunduğu geç
sonbahar erken kış
devrelerinde hızlı olduğu
saplanmıştır.
Dikim
Dikimler Ağustos sonu
yada Eylül başında yapılı
rsa soğ
anın kök ve yaprak
gelişmesi iyi olacağından, ilk bahar sonunda
erken
çiçeklenme sağlanmış olur.
Soğanlar hazırlanan dikim yastıkları 4 - 6 sıra halinde dikilirler. Her
yast?
?k arası 40- 50 Cm genişliğinde yol bırakılmalıdır. Bu yollar
vası
tası ile
çiçek kesimi ve ot kontrol işleri
rahatça
yapı
labilmektedir. Soğanlar sıra üzeri 10- 15 Cm
aralıklarla dikilmelidir.
Genel olarak
dikim aralık, mesafe ve derinlikleri soğan
büyüklüğ
üne göre
ayarlanmaktadır.
Yapılan üretimde sık dikim
gerekirse, sıra
üzeri ve arası
ölçüleri ortalama
soğan
iriliğinin 1.5 katı olarak
hesaplanabilir. Dikim derinliği ise soğan
büyüklüğ
ünün 1- 1.5 katı
olarak
hesaplanarak üzeri toprakla
kapatılmalıdır.
Sulama
Kış ve erken ilkbahar aylarının
yeterli
ölçüde yağışlı olduğu
bölgelerde
sulamaya
gerek duyulmaz. Buna karşı hızlı gelişme
dönemlerinde ve
fazla
terlemenin olduğu aylarda su kaybının
karşılanabilmesi için
sulama
gerekmektedir. Özellikle
ilkbahar, gelişme döneminden yada
gelişme
dönemine
geçiş de kurak geçen
dönemlerde
yaprakların
kısa süre içinde
sararmaması ve buna bağlı
olarak
soğanların iyi gelişmesini sağlamak
için
çiçeklenme sonunda sulama yapılmalıdır.
Aşırı
sulamalar
ve kötü drenaj kök bölgesi
oksijenini azaltacağı
için kök ve soğanları gelişmeden
alı
koymakta, hatta
çürütmektedir. Sulamanın
genellikle
yağmurlama veya
damlama sureti ile yapılmalıdır. Salma sulama
toprağı aş
ındırdığından
dolayı kökler ve soğan
dışarıda
kalmaktadır. Buda soğanın
yanmasına sebep verir.
Ot Kontrolü
Zambak
yetiştiriciliğinde, üretim
sıraları üzerinde
mevsimlik otlar ile
çok yıllık ayrık otu
sık
görülmektedir.
Yapancı otlar toprakta su ve besin maddelerini
tüketmekte, yaprak ve
sapların gelişmelerine engel olmaktadır. Bu
nedenle
fazla derin olmamak
koşulu ile otların temizlenmesi ve toprağın
havalandırı
lması
amacıyla çapalama yapılmalıdır.
Gübreleme
Yeterli
ölçüde iyi
gübrelenmiş
bahçelerde
çiçek kalitesi
yüksek ve
soğan iriliği fazla olmaktadır.
Temel gübrelemede yanm?
?ş
çiftlik gübresinin tarlaya
dikimden önce verilmesi daha iyi
sonuç alınmasını sağ
lamaktadır. Taze çiftlik
gübresi kesinlikle verilmemelidir. İyi
yanmış gübre soğan
dikiminden
en geç 2- 3 hafta
önce toprağa 25- 30 Cm derinlikte
karıştırı
lmalıdır.
Temel gübreleme
dışında şerbet, soğanlar sap
çıkarmaya başladıktan
sonra verilmeye başlanır. Genel olarak s?
?vı
halde (Şerbet)
gübreleme bitkinin aktif gelişme ve
çiçeklenme
devresinde çok yararlı olmaktadır. Bu
amaçla Ayda bir kez
sıvı gübreleme yapmak çok
yararlıdır. Öte
yandan zambağın çiçeklenme
dönemi
tamamlandıktan sonra gübre uygulaması yapı
lmamalı
dır.
Çiçek Kesimi
Zambak
yetiştiriciliğinde amaç, zambağın
çiçek ve
soğan?
?ndan yararlanmaktır. İyi bakım koş
ullarında ilkbahar sonunda
çiçek açar. Sap ucundaki
zambak
çiçeklerinin alttan itibaren 1- 2 tanesi açtığ
ı
zaman
sap yerden 10-15 Cm yukarıdan, makas veya keskin bıçak ile
kesilir. İyi
bakım koşullarında 150 Cm olabilen zambak sapı, topraktan 30
Cm
yukarıdan
kesilince 120 Cm lik çiçekli sap yapmış
olur.
Zambak Soğanı
Sökümü
Zambakların
çiçekleri bittikten sonra saplar
hafifçe
bükülerek çekilir. Ve sap soğandan
kolayca
ayrılır. Sap çekiminden sonra bahçe sulandıktan
15
gün sonra soğanların sökümüne
geçilerek toplanır. Toprak yüzüne
çıkan
soğanlar sap artılarından özenli bir şekilde
temizlenir. Soğanlar
toplanı
rken güneşte fazla bekletilmeden serin ve
gölgeli yerlerde
depolanmalıdır.
Saksıda zambak yetiştirmesi
Saksılarda
zambak yetiştirmek isteyenler; çapı
20
cm. olan toprak saksılara.
funda toprağı, eski yanmış çiftlik
gübresi ile kumlu toprak
karışığı doldurulur. Ana soğanlar bu saks?
?lara
sonbaharda dikilir.
Saksılar kışı seralarda yahut evlerde geçirir.
Mayıs
ayında
çiçek açarlar. Zambak soğanları
l-1,5 m,
kadar
boylandıklarından dolayı saksılar içerisine birer uzun
değnek
dikmek ve birkaç yerinden çiçeği bağlamak
gerekir. |